Besluit  OCMW-raad

Voorgeschiedenis

OCMW-raad van resp. 31 mei 2022 en 30 mei 2023, met goedkeuring van het reglement betreffende de Lintpas.

Feiten, context en argumentatie

Een specifiek reglement betreffende wie gerechtigd is op de voedselbedeling, werd nooit opgemaakt en goedgekeurd.
Op de OCMW-raad van 31 mei 2022 werd beslist om de voedselbedeling mee op te nemen in het reglement van de Lintpas. Deze beslissing werd opnieuw ingetrokken op de OCMW-raad van 30 mei 2023. De reden van deze intrekking en schrapping uit het reglement van de Lintpas, was dat voedselbedeling een basisbehoefte is en bijgevolg niets te maken heeft met sociale, culturele of sportieve participatie en integratie, waar de Lintpas voor staat.
Het voordeel van de voedselbedeling bleef echter wel behouden voor iedereen met een inkomen van 1,5 keer het leefloon categorie persoon met gezinslast of alleenstaande (= excl. het groeipakket).

Het bedrag van de armoedegrens wordt jaarlijks aangepast in het reglement van de dienst Maatschappelijke integratie voor het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen.
De armoededrempel is als volgt:
- alleenstaande: € 18.235 netto per jaar, of € 1.520 netto per maand
- 2 volwassenen en 2 kinderen: € 34.415 netto per jaar, of € 2.868 netto per maand
- voor andere gezinssamenstellingen: aan de eerste volwassene wordt een gewicht 1 toegekend, aan alle andere personen ouder dan 13 jaar wordt een gewicht 0,5 toegekend en aan alle kinderen van 13 jaar en jonger wordt een gewicht 0,3 toegekend.
(voorbeeld: familie met 1 volwassene en 3 jonge kinderen: € 18.235 + (€ 18.235 x 0,3) + (€ 18.235 x 0,3) + (€ 18.235 x 0,3) = € 34.343,5 netto per jaar)
Het bedrag van 1,5 leer leefloon, exclusief het groeipakket, valt quasi samen met de armoededrempel, waardoor we voldoen aan de voorwaarden van het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen en bovendien wordt dit bedrag automatisch geïndexeerd.   

We merken echter dat door de stijging van het aantal gerechtigden enerzijds en van de voedselprijzen anderzijds dat het aanbod per gezin/alleenstaande alsmaar kleiner wordt. Gezien het doel is dat het aanbod gaat naar zij die het het meest nodig hebben, werden de voorwaarden om in aanmerking te komen voor de voedselbedeling herbekeken. Louter en alleen het inkomen als parameter gebruiken om de doelgroep te bepalen, biedt namelijk in deze weinig nuance. 

Al te vaak wordt er gekeken naar personen met een leefloon om bepaalde rechten toe te kennen. Uiteraard hebben zij het op financieel vlak niet breed, maar zij genieten al heel wat sociale correcties:

- sociaal tarief voor energie en water;
- sociaal tarief voor telefonie en internet;
- een sociale toeslag bij het groeipakket en de studietoelage;
- de verhoogde tegemoetkoming;
- een teruggave personenbelasting, vooral indien er kinderen ten laste zijn, ondanks het feit dat ze geen eigen bijdrage leveren;
- vrijstelling van provinciebelasting;
- halvering van de bijdrage aan de zorgkas;
- goedkoop abonnement van De Lijn;
- …

Indien personen met een leefloon, naast deze voordelen, ook een minimum aan huur betalen doordat ze kunnen genieten van een sociale woning die werd toegewezen, zijn zij vaak beter af dan personen die gaan werken voor een minimumloon, een hoge huurprijs op de privémarkt/hypothecaire lening moeten betalen  en niet kunnen genieten van al deze sociale voordelen.

Hiermee willen we de vinger op de wonde leggen dat tewerkstelling op zich geen garantie is om uit de kansarmoedeproblematiek te geraken. Het maakt ook duidelijk dat de invoering van een tweede parameter zich opdringt om de gerechtigden te bepalen.

Huur of een hypothecaire lening nemen vaak de grootste hap uit een budget. Bovendien is de woningmarkt verzadigd, waardoor de prijzen alleen maar de hoogte ingaan. Gezinnen moeten vaak noodgedwongen een veel te dure woning huren of kopen waardoor ze nauwelijks leefgeld ter beschikking houden. Daar wordt momenteel geen rekening mee gehouden, zelfs niet met het bezit van een eigendom die volledig afbetaald is.

Overwegende dat volgens de POD MI rekening kan gehouden worden met schulden of hoge huurlasten op voorwaarde dat de procedure en berekeningen duidelijk worden neergeschreven, lijkt het dan ook logisch om het bedrag van de huur/hypothecaire lening mee in rekening te brengen om de doelgroep te bepalen, Algemeen wordt gesteld dat huur of de afbetaling van een hypothecaire lening niet meer zou mogen bedragen dan 1/3e van het inkomen. Wie meer dan 1/3e moet betalen, komt dan nog in aanmerking voor de voedselbedeling, wie minder moet betalen niet.

Wie een eigendom bezit die volledig is afbetaald, wordt hierdoor ook automatisch uitgesloten. Wie zelf huurt, maar wel een eigendom bezit die verhuurd wordt, wordt eveneens uitgesloten. 

Voor personen die over een leefloon beschikken, zou dit momenteel betekenen dat een alleenstaande meer dan € 438,07 huur moet betalen om nog in aanmerking te komen voor de voedselbetaling, voor een gezin meer dan € 592,02.

Het behoort tot de autonomie van de OCMW-raad om het reglement betreffende de gerechtigden te behandelen en goed te keuren.

Juridische grond

De organieke wet van 8 juli 1976 op de OCMW's

Het Decreet Lokaal Bestuur dd. 22 december 2017 en latere wijzigingen

Gelet op de desbetreffende artikelen van het OCMW-decreet

Gelet dat sinds begin 2015 de POD MI door de Europese Commissie werd aangesteld voor de uitvoering van het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen

Gelet dat op gemeentelijk vlak alleen het OCMW in staat is te bepalen welke begunstigden het meest beantwoorden aan de definitie van meest behoeftigen, zoals omschreven in de verordening (EU) nr.223/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Fonds voor Europese Hulp aan de meest behoeftigen artikel 2§2

Financiële weerslag

Dit reglement heeft geen financiële weerslag.